“Katse ea Panama”—e khetholloang ka sebopeho se chitja, lebanta le teteaneng, le thepa ea joang—e se e le nako e telele e le ntho ea bohlokoa fesheneng ea lehlabula. Empa leha helmete e ratoa ka lebaka la moralo oa eona o sebetsang o sireletsang ba e apereng letsatsing, seo balateli ba bangata ba eona ba sa se tsebeng ke hore katiba ha ea etsoa Panama. Ho ea ka rahistori oa feshene Laura Beltrán-Rubio, setaele sena se hlile se hlahile sebakeng seo re se tsebang kajeno e le Ecuador, hammoho le Colombia, moo se bitsoang“katiba ea joang ea toquilla.""
Lentsoe "katiba ea Panama" le qapiloe ka 1906 ka mor'a hore Mopresidente Theodore Roosevelt a nkuoe setšoantšo a apere setaele sena nakong ea ketelo ea hae sebakeng sa kaho sa Panama Canal. (Basebetsi ba neng ba abetsoe morero ona le bona ba ne ba roetse likatiba ho itšireletsa mochesong le letsatsing.)
Metso ea setaele sena e qala mehleng ea pele ho Masepanishe ha Matsoalloa a sebakeng seo a ne a theha mekhoa ea ho loha ka joang ba toquilla, bo entsoeng ka makhasi a palema a melang Lithabeng tsa Andes, ho etsa libaskete, masela le liropo. Nakong ea bokolone lilemong tsa bo-1600, ho latela Beltrán-Rubio,“Likatiba li ile tsa hlahisoa ke bo-ralikolone ba Europe…Se ileng sa latela e ne e le motsoako oa mekhoa ea ho loha ea litso tsa pele ho Masepanishe le lieta tsa hlooho tse neng li aparoa ke Maeurope.""
Nakong ea lekholo la bo19 la lilemo, ha linaha tse ngata tsa Latin America li hapa boipuso ba tsona, katiba ena e ile ea aparoa haholo 'me ea etsoa Colombia le Ecuador.“Esita le litšoantšong le limmapeng tsa mehleng eo, u ka bona kamoo li'd e bontša batho ba apereng likatiba le barekisi ba li rekisang,""ho bolela Beltrán-Rubio. Lekholong la bo20 la lilemo, ha Roosevelt a ne a e apara, 'maraka oa Amerika Leboea e ile ea e-ba moreki e moholo ka ho fetisisa oa“Likatiba tsa Panama""ka ntle ho Latin America. Ka nako eo katiba ena e ile ea tuma ka bongata 'me ea fetoha sebaka seo batho ba eang ho sona setaeleng sa matsatsi a phomolo le lehlabula, ho ea ka Beltrán-Rubio. Ka 2012, UNESCO e ile ea phatlalatsa katiba ea joang ea toquilla e le "Lefa la Setso le sa Tšoareheng la Botho."
Mothehi-'moho le CEO oa Cuyana Karla Gallardo o hōletse Ecuador, moo katiba e neng e le ntho ea bohlokoa bophelong ba letsatsi le letsatsi.'Ho fihlela a tloha a ya United States moo a ileng a utlwa ka kgopolo e fosahetseng ya hore setaele seo se tswa Panama.“Ke ile ka makala ha ke bona kamoo sehlahisoa se ka rekisoang ka tsela e sa hlompheng tšimoloho ea sona le pale ea sona,""ho rialo Gallardo.“Ho na le phapang e kgolo feela pakeng tsa moo sehlahiswa se entsweng teng le moo se tswang teng le seo bareki ba se tsebang ka sona.""Ho lokisa sena, pejana selemong sena, Gallardo le mothehi-'moho le eena, Shilpa Shah, ba ile ba qala ho“Hona Hase Katiba ea Panama""letšolo le totobatsang tšimoloho ea setaele.“Ha e le hantle re ntse re tswela pele ka letsholo leo ka sepheo sa ho fetola lebitso,""ho rialo Gallardo.
Ka nqane ho letsholo lena, Gallardo le Shah ba sebelitse haufi-ufi le litsebi tsa mesebetsi ea matsoho tsa Matsoalloa a Ecuador, tse loanneng ho boloka mesebetsi ea matsoho ea likatiba tsa joang tsa toquilla, ho sa tsotellehe mathata a moruo le a sechaba a qobelletseng ba bangata ho koala likhoebo tsa bona. Ho tloha ka 2011, Gallardo e etetse toropo ea Sisig, e 'ngoe ea metse ea khale ka ho fetisisa ea ho loha likatiba tsa toquilla sebakeng seo, eo lets'oao lena le sebelisaneng le lona ho etsa likatiba tsa lona.“Katiba ena'Tšimoloho ea hae e Ecuador, 'me sena se etsa hore Ma-Ecuador a ikhohomose, 'me seo se hloka ho bolokoa,""ho bolela Gallardo, a hlokomela mokhoa o boima oa ho loha katiba o nkang lihora tse robeli.
Sengoloa sena se qotsitsoe bakeng sa ho arolelanoa feela
Nako ea poso: Phupu-19-2024
